Nobel Prize 2026
Mengajar kimia memilih satu "tangan"
Henri B. Kagan dan Kenso Soai berkongsi Hadiah Nobel Kimia 2026 kerana menunjukkan bagaimana tindak balas kimia boleh menghasilkan hanya satu daripada dua molekul imej cermin. Ini menyelesaikan teka-teki lama tentang kimia hidupan, dan penting dalam penghasilan ubat.
· Perancis dan Jepun
Pada 7 Oktober 2026, Royal Swedish Academy of Sciences menganugerahkan Hadiah Nobel Kimia kepada Henri B. Kagan dan Kenso Soai, “atas penemuan kesan tak linear dan autopemangkinan dalam sintesis organik asimetri”.
Sesetengah molekul, seperti asid amino, wujud dalam dua bentuk yang merupakan imej cermin antara satu sama lain, seperti tangan kiri dan kanan anda. Benda hidup hanya menggunakan satu bentuk: protein dalam sel anda dibina daripada satu bentuk, manakala bentuk yang lain jarang ditemui dalam alam semula jadi. Namun, apabila ahli kimia menghasilkan molekul ini di makmal, mereka sentiasa mendapat kedua-duanya dalam jumlah yang sama banyak.
Pada 1986, Henri Kagan menemui cara baharu untuk mengarahkan tindak balas kepada lebihan satu bentuk yang lebih besar daripada yang pernah disangka mungkin. Kenso Soai mengambil langkah seterusnya. Pada 1995 beliau memerihalkan tindak balas pertama yang secara teorinya boleh menghasilkan satu bentuk sahaja, dan pada 2003 beliau berjaya merealisasikannya. Selain hidupan itu sendiri, tiada siapa pernah melakukannya sebelum ini.
Mengapa ia penting
Dalam ubat-ubatan, hanya satu daripada dua bentuk imej cermin memberikan kesan yang dikehendaki. Penemuan Kagan dan Soai sangat penting bagi ahli kimia yang mereka bentuk tindak balas untuk menghasilkan ubat.
Penemuan ini juga membantu menjawab persoalan yang membingungkan ahli kimia selama lebih satu abad: bagaimana kimia hidupan yang berat sebelah kepada satu tangan boleh muncul pada mulanya.
